Wat maak jy hier?

En ja, ek vra myself ook dikwels, alte dikwels, dieselfde vraag:  Wat maak ek hier? Wat maak ek nou eintlik hier?

Ek haal TT Cloete aan:  Uit: http://www.literator.org.za/index.php/literator/article/viewFile/139/456

Die geheim van Leipoldt se enigmatiese klein gedig is dat die voël die digter se dringend
herhaalde vraag nie beantwoord nie, of nie kan beantwoord nie, en dat die antwoord wat ons
graag sou wou gehoor het, uitbly en nie daar staan nie:

Is dit bloot ’n voël waaroor dit hier gaan? Wáár is ‘hier’? Wat beteken ‘maak’? Gaan dit om ‘wat
soek jy hier,’ met die antwoord ingebou: ‘jy hoort nie hier nie,’ ‘waarom is jy hier?’, of ‘wat doen
jy hier?’
Leipoldt se sekretarisvoël is ’n eksotiese verskynsel. Die gedig bly so oop dat niks my verhinder
om die sekretarisvoël as die digter te sien nie (die penne agter die ore suggereer iets daarvan).
Die digter is vir die meeste mense ’n eksotiese verskynsel. Verse is eksoties. Niemand praat in
verse nie. Die gedig is ’n abnormale ding. Hoort die digter dan hier in die ‘normale’ wêreld?
Waarvandaan kom hy? Ons weet uit Leipoldt se gedigte dat mense vreemd opgekyk het na hom
as digter, as ’n vreemdeling soos die sekretarisvoël. Dus: Wie stel die vraag? Die nugter nurks of
die digter? Word die vraag deur iemand anders aan die digter gevra, of vra hy dit aan homself?”

 

Secretary Bird by Antoinette Kloppers at Dullstroom, Mpumalanga

Foto krediet: Antoinette Kloppers ”Secretary bird” Dullstroom, Mpumalanga

Sekretarisvoël met jou lange bene,
Met jou penne agter die ore styf,
Met jou stadige stappies, wat maak jy hier?

Sekretarisvoël met jou lange bene,
Met jou vaalgrys vere en lang, lang lyf,
Met jou groot, groot oë, wat maak jy hier?

C Louis Leipoldt

Advertisements

Kykweer

Die digter trek nie skares nie

Die digter trek nie skares nie

 

”’Die gees van my land is ‘n voetbal”

(Lina Spies)

 

Die digter trek nie skares nie:

Opperman, Van Wyk Louw of Breytenbach,

die lostrio van die taal

vul nie aankomsale nie;

hulle trek nie ratse jong dye

uit eina-rompe nie.

 

Selfs met hul struktuur,

hul vorm,

die ritme van rymwoord,

of met die flink fop-aangee van betekenis,

of die agterlyn

van die sonnet

wat vaartbelyn

die naakte bluf van die kaal keiser, sonder skroom,

ontbloot,

kry hulle nog geen applous.

 

In die daaglikse kwatryn

van die voorstedelike bestaan

is almal banaal begaan

oor die gain en die pyn.

 

Selfs die babas in kappies,

met foppertjies

en koue kriewelhandjies

kweel en kwyl opgewonde in die kamera

oor die baie baard,

been en biceps,

die torso is die ode,

weet die bal van die metafisika?

 

Die digter sit op die reserwebank:

sonder bier in die hand,

sonder vlag op die bors,

hy besef, die massas het ‘n ander, dieper dors.

 

Hulle kyk liefs om die spieël,

vermy die raaisel.

 

 

© Clinton V. du Plessis, 2013